Wat is Transhumanisme?

Transhumanisme is de filosofie die het gebruik van de technologie verdedigt ten behoeve van de overwinning van onze biologische tekortkomingen en de transformatie van het menselijk bestaan. De snelle groei van de technologische ontwikkeling opent het uirzicht op revolutionaire ontwikkelingen zoals bovenmenselijke kunstmatige intelligentie en moleculaire nanotechnologie. Tot de vooruitzichten behoren ook: de biochemische verrijking en het herontwerp van onze lustcentra zodat we een rijkere verscheidenheid aan emoties, levenslang geluk en dagelijkse piekervaringen kunnen beleven; het stopzetten van de veroudering; de afschaffing van ziekten; en misschien de geleidelijke vervanging van het menselijk lichaam door synthetische onderdelen en computers. Definitie van de World Transhumanist Association, als geciteerd in Jos de Mul's artikel "Transhumanisme" "gepubliceerd in "Cyberspace Odyssee", Kampen 2002


Kernpunten in de filosofie van het transhumanisme zijn:
  • Groei zonder grenzen. De transhumanist streeft ernaar zijn biologische grenzen te overschrijden. Dit betekent o.a. dat de meeste transhumanisten veel waarde hechten aan extreme levensverlenging, bijvoorbeeld door cryonics (invriezen na je dood). De meeste transhumanisten zijn voorstander van kolonisatie van de ruimte
  • "Self-Transformation": De transhumanist streeft naar permanente verbetering en verfijning van zijn morele, emotionele, intellectuele en fysieke mogelijkheden.
  • Dynamisch optimisme: De transhumanist realiseert zich dat we met pessimisme niet veel verder komen. Ook niet met blind vertrouwen overigens: de transhumanist gelooft niet in wonderen. De transhumanist is een rationele optimist en is zich ervan bewust dat een adequate aanpak nodig is om wensen en ideeën te realiseren.
  • Intelligente technologie: De transhumanist maakt gebruik van alle beschikbare technologie om zijn mogelijkheden steeds meer uit te breiden. Technologie is daarbij geen doel op zich, maar dient om ons leven te verbeteren. De transhumanist ziet deze middelen uiteindelijk niet zozeer als gebruiksvoorwerpen, maar als externe uitbreidingen van zijn eigen lichaam.
  • Spontane orde. De transhumanist vindt dat hij zelf verantwoordelijk is voor het slagen van zijn eigen leven en is voorstander van een open en volledig vrije maatschappij gebaseerd op eigen verantwoordelijkheid.

  • The Necessity of Human Design


    There are still numerous naysayers, who assert that it is wrong to "play God". Since this objection is seriously proposed by apperently intelligent people, it requires the formality of an explicit answer. At first, let us think primarily of improvement of future generations, although not excluding the question of remodelling living adults.

    The first and most obvious comment is that a hands-off policy does not avoid responsibility. Passivity is just one alternative among many, and it also has its consequences. To choose to do nothing is still a choice, with its advantages, disadvantages and probable sequelae. Unless these have actually been weighed, estimated and compared with alternatives, those who choose not to "play God" are choosing, instead, to play ostrich.
    Robert C.W. Ettinger in "Man into Superman" (1972

    Er wordt mij vaak gevraagd hoe ik de toekomst zie, vooral als mijn cryonic suspensioncontract ter sprake komt. Daarop antwoord ik standaard met dit stukje, dat op mijn oude transhumanismewebsite stond:

    Wat zijn mijn eigen ideeën over de verre toekomst?
    De maatschappij zal ingrijpend veranderd zijn, dat is duidelijk. Het is bijvoorbeeld niet aannemelijk dat wanneer mensen extreem lang kunnen blijven leven (natuurlijk mét een goed functionerend lichaam) we ondertussen uit kunnen blijven gaan van bijvoorbeeld iets banaals als met pensioen gaan. In een dergelijke maatschappij starten mensen op hun 50e een nieuwe carriere (en op hun 90e weer een nieuwe).
    Het zal zeker mogelijk worden het menselijk lichaam op te waarderen met een aantal extra opties, bijvoorbeeld op het gebied van zintuigen (kleuren kunnen zien in het donker, horen van ultrasoon geluid), extra geheugen of fysieke aanpassingen (bijvoorbeeld kunstmatige rode bloedcellen, zodat je extreem lang onder water kunt blijven). Moleculaire nanotechnologie, sowieso al nodig om mensen in cryogene suspensie (zie mijn website over cryonics) te kunnen ontvriezen en te genezen, zal zorgen voor een economie gebaseerd op overvloed ipv op schaarste; met een zgn. assembler en een handvol grondstoffen (vrij in de natuur voorhanden) is het dan immers mogelijk aan de hand van een blauwdruk (software) alles te maken wat men nodig heeft.
    Politiek in onze betekenis van het woord zal er dan ook niet meer zijn. Op de problemen die de nieuwe maatschappij op gaat roepen heeft van de hedendaagse politieke stromingen volgens mij momenteel alleen het libertarisme een antwoord.
    Met de mogelijkheid om voortplanting op andere manieren te laten plaatsvinden (en eigenlijk ook het wegvallen van de noodzaak om kinderen voort te brengen) zal ouderschap in de hedendaagse betekenis van het woord een verouderd begrip zijn, dit zal ongetwijfeld ook een aardverschuiving betekenen op het gebied van huwelijk (nu al een verouderd begrip) en relaties.
    Computers zullen geen losstaande apparaten op een bureau meer zijn, maar volledig geïntegreerd in ons leven; ze zullen intelligent reageren, zelfs anticiperen, op alles wat we doen. In hoeverre kunstmatige intelligenties ontwikkeld zullen worden (en of die naast ons een eigen plaats zullen krijgen in de maatschappij met rechten en plichten, of dat we ze ondergeschikt zullen houden aan ons, dan wel of wij ondergeschikt worden aan A.I. en ze een geheel eigen, snelle ontwikkeling door zullen maken - het zgn. "singulariteits"-probleem) kan ik niet zo 1, 2, 3 voorspellen. Ik geloof dat het het beste is als het tot een soort symbiose komt tussen mens en computer, maar of we verstandig genoeg zijn dat in de hand te houden?
    Van de vele toekomstscenario's die er zijn verheug ik mij persoonlijk het meest op de kolonisatie van de ruimte. Waar mensen nu kiezen tussen een weekend in een bungalow-park of fietsen op de Veluwe, zal er straks gekozen worden tussen een midweekje Mars of een lang weekend surfen over de ringen van Saturnus. :-) Het is zeker mogelijk Mars voor de mens bewoonbaar te maken (terraformen), maar persoonlijk zie ik dat slechts als een eerste vingeroefening voor de volledige kolonisatie van de ruimte.
    Mind-uploading (het uploaden van de menselijke geest in een computer) zal naar mijn idee pas vrij laat technisch mogelijk worden. Het is leuk te filosoferen over de consequenties daarvan, en dat doe ik als tijdverdrijf dan ook wel met andere transhumanisten, maar ik ben nuchter genoeg om mij voor de eerstkomende eeuwen nog te verheugen op een leven in mijn menselijke gedaante.
    ©George Overmeire 2004.